صبح روز ۲۳ نوامبر ۲۰۲۵، با نوک انگشتانم فنجان قهوهام را لمس میکردم و به نمایشگر خیره شده بودم، جایی که چارت اتریوم داستانی از ناامیدی و امید را روایت میکرد. اتریوم، که در تابستان با عبور از قلههای نزدیک به ۴٬۹۰۰ دلار، جشن گرفته میشد و پتانسیل خود را به رخ میکشید، حالا به طور ناگهانی در محدوده ۲٬۸۰۶ دلار سقوط کرده بود. این ریزش ماهانه که تقریباً ۲۰ درصد از ارزش آن را کاسته بود، تمامی دستاوردهای اخیر را زیر سایه خود برده است. اما در بازار ارزهای دیجیتال، هر عقبنشینی میتواند پیشدرآمدی برای حملهای جدید باشد. آیا این صرفاً یک استراحت ضروری برای جمعآوری انرژی است، یا نشانهای نگرانکننده از ورود به یک فاز رکود طولانیمدت؟
تحلیل ریشههای سقوط: از فدرال رزرو تا دادههای ناقص
برای درک دقیق وضعیت، باید به عمق روند بازار نفوذ کنیم. در ساعت ۰۰:۰۰ به وقت گرینویچ در ۲۳ نوامبر ۲۰۲۵، کندل روزانه اتریوم در حدود ۲٬۷۷۴ دلار گشایش یافت. این عدد، نه تنها نشاندهنده فعالیتهای پرنوسان معاملهگران شبانهروزی است، بلکه بازتابی از عدم اطمینانهای کلان اقتصادی و ژئوپلیتیکی در سراسر جهان است. اتریوم، به عنوان زیربنای اصلی امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) و توکنهای غیرمثلی (NFT)، بدترین عملکرد ماه نوامبر خود را از سال ۲۰۲۲ به این سو ثبت کرده است. با وجود اینکه حجم معاملات ۲۴ ساعته در حدود ۱۲ میلیارد دلار در جریان بود، بازار تحت تأثیر کاهش ۲٫۶۴ درصدی ذخایر موجود در صرافیها و همچنین جریانهای خروجی کلی بازار قرار گرفت. در حالی که صندوقهای قابل معامله در بورس (ETF) اتریوم شاهد جذب ۲۷٬۲۱۹ واحد ETH در هفته گذشته بودند، اما این ورود نتوانست بر فشار فروش کلی غلبه کند.
عامل اصلی این فشار فروش، بدون شک، سیاستهای سختگیرانه فدرال رزرو ایالات متحده است. با وجود شکافهای دادهای ناشی از تعطیلی ۴۳ روزه دولت، مقامات فدرال همچنان به رویکرد تهاجمی خود پایبند بوده و احتمال کاهش نرخ بهره در نشست دسامبر را بسیار ضعیف دانستند. گزارش اخیر اشتغال سپتامبر، که از ایجاد ۱۱۹ هزار شغل جدید حکایت داشت، و همچنین نرخ تورم هستهای که همچنان در حدود ۳ درصد باقی مانده، نشاندهنده استحکام نسبی اقتصاد است. این شرایط برای داراییهای پرریسکی چون اتریوم، که برای رشد و صعود به جریان پول ارزان و نرخهای بهره پایین وابستهاند، به منزله یک مانع بزرگ تلقی میشود. در فضای مجازی، زمزمههایی مبنی بر اینکه فدرال رزرو عمداً در حال «مهندسی رکود» برای تضعیف اقتصادی ترامپ است، شنیده میشود، اما شاخصهای اقتصادی موجود، قدرت خود را حفظ کردهاند. در نتیجه، این موضعگیری 'هاوکیش' یا سختگیرانه، موجی از فروش را تحریک کرده و قیمت اتریوم را به پایینترین سطح خود در چهار ماه اخیر رسانده است.
پیچیدگیهای ژئوپلیتیکی و واکنش بازار
با تحلیل عمیقتر، مشخص میشود که تنشهای ژئوپلیتیکی نیز به عنوان عاملی تسریعکننده عمل کردهاند. اجلاس سران G20 در آفریقای جنوبی، با صدور بیانیهای در مورد بحران آب و هوا و مسائل خاورمیانه بدون مشارکت کامل آمریکا، مورد انتقاد شدید ترامپ قرار گرفت و او آن را «ضدآمریکایی» خواند. به موازات آن، طرح صلح ۲۸ بندی ترامپ برای اوکراین، که شامل پیشنهادهایی برای واگذاری اراضی و محدود کردن توان نظامی این کشور و به تعلیق درآوردن رؤیای ناتو بود، نگرانیهای عمیقی را در پایتختهای اروپایی برانگیخت. رهبران آلمان، بریتانیا و کشورهای نوردیک به طور قاطع تأکید کردند که هرگونه توافق صلح باید با رضایت و مشارکت فعال آنها صورت گیرد. این اختلافات و شکافهای بینالمللی، در کوتاهمدت، باعث افزایش فروش داراییها برای پوشش مارجین کالها شده است. آمار تصفیه معاملات (Liquidations) در ۲۴ ساعت گذشته که به حدود ۸۰۰ میلیون دلار رسید و بیشتر شامل پوزیشنهای خرید (Long) بود، نشاندهنده شدت این فشار است. با این حال، ماهیت بدون مرز اتریوم در چنین شرایطی به عنوان یک مزیت برجسته میشود.
نشانههای امید و تحلیلهای تکنیکال صعودی
با وجود فشار فروش، نشانههای امیدوارکنندهای از کفزنی بازار به چشم میخورد. کیفپولهای بزرگ یا «نهنگها» با خرید ۲۴۱ میلیون دلار اتریوم در محدوده قیمتی ۲٬۶۳۰ دلار، اقدام به انباشت کردهاند. ذخایر اتریوم در صرافیها به پایینترین سطح ۵۵ ماهه خود، یعنی ۱۵٫۶ میلیون واحد ETH، رسیده که این کاهش ذخایر، معمولاً سیگنالی قوی برای انباشت خارج از صرافی توسط سرمایهگذاران بزرگ محسوب میشود. شاخص ترس و طمع (Fear & Greed Index) به عدد ۱۴ سقوط کرده و در منطقه «ترس شدید» قرار دارد، وضعیتی که به طور سنتی، پیشدرآمدی برای رالیهای قدرتمند بازار است. از منظر تحلیل تکنیکال، شاخص قدرت نسبی (RSI) در عدد ۲۹٫۱۹ قرار دارد و به وضوح در محدوده «اشباع فروش» (Oversold) سیگنال میدهد. علاوه بر این، یک واگرایی صعودی (Bullish Divergence) در چارت ۲ روزه مشاهده شده است که اغلب نشاندهنده احتمال یک بازگشت قیمت قوی است. در صورت حفظ سطح حمایتی ۲٬۶۰۰ دلار، اهداف بعدی قیمت بین ۳٬۲۰۰ تا ۳٬۶۰۰ دلار خواهد بود. تیمهای تحلیلی مانند InvestingHaven پیشبینی میکنند که با پشتوانه ورود ETFهای جدید و موج فزاینده پذیرش نهادی، اتریوم تا پایان سال ۲۰۲۵ میتواند به سطح ۵٬۵۱۵ دلار دست یابد.
موانع پیش رو و عدم قطعیت اقتصادی
البته، نمیتوان همه چیز را مثبت تلقی کرد. هشدارهای بانک مرکزی اروپا (ECB) در مورد ورود انبوه کالاهای ارزان چینی، پیچیدگیهای جدیدی را برای مهار تورم در اروپا ایجاد کرده و بهطور غیرمستقیم بر ارزش دلار و در نتیجه بر قیمت اتریوم تأثیر منفی میگذارد. بانک ملی سوئیس (SNB) نیز کاهش تعرفههای تجاری آمریکا را به عنوان «تغییر بزرگ بازی» قلمداد نکرده، که این موضع نشاندهنده عدم قطعیت پایدار در محیط تجارت جهانی است. حتی موانع تجاری جزئیتر، مانند محدودیتهای کانادا بر واردات الکل، نمادی از تکهتکهشدن اقتصاد جهانی هستند که باعث میشود سرمایهگذاران در معاملات خود محتاط باشند. همچنین، پیشبینیهایی از سوی مؤسساتی مانند ING وجود دارد که احتمال میدهند طرحهای محرک اقتصادی ترامپ در سال ۲۰۲۶ بتواند موج جدیدی از تورم غیرمنتظره را ایجاد کند.
جمعبندی: فصل بازسازی و پتانسیل فنی
سؤال مهم این است: آیا این «افت» قیمتی یک فرصت بینظیر برای خرید است، یا تلهای زیرکانه از سوی خرسها؟ سوابق تاریخی نشان میدهد که پس از مراحل «تسلیم» (Capitulation) مشابه، بازار اغلب یک رالی قوی بین ۳۰ تا ۵۰ درصدی را تجربه کرده است. با توجه به پایین بودن شاخص MVRV، اتریوم در حال حاضر در مقایسه با ارزش واقعی خود، «کمتر از ارزشگذاری شده» (Undervalued) به نظر میرسد. شبکههای اجتماعی مملو از سیگنالهای صعودی و فراخوانهایی برای «خرید در کف» هستند. با این حال، سطح بالای نوسانات ضمنی (IV در حدود ۵۰ درصد) نشاندهنده فعالیت سنگین پوشش ریسک (Hedging) توسط بازیگران بزرگ است.
در اکوسیستم آلتکوینها، داراییهایی مانند سولانا (SOL) و لینک (LINK) نیز متحمل آسیبهایی شدهاند، اما در بخش دیفای (DeFi)، ارزش کل قفلشده (TVL) با وجود کاهش، پتانسیل بازیابی خود را با ارتقاهای بزرگی مانند Aave V4 حفظ کرده است. پیشبینیها برای سال ۲۰۲۶، در صورت وقوع تورم ناشی از سیاستهای محرک ترامپ، نقش اتریوم را به عنوان یک دارایی دفاعی و پوشش ریسک در برابر کاهش ارزش پول فیات، پررنگتر خواهد ساخت.
در نهایت، ۲۳ نوامبر ۲۰۲۵ نشاندهنده آغاز فصل بازسازی، و نه نابودی، برای اتریوم است. این شبکه با بهروزرسانیهای فنی حیاتی مانند 'فوساکا' (Fusaka) که ظرفیت داده را دو برابر کرده و هزینهها را تا ۹۵ درصد کاهش میدهد آماده پرتابی بزرگ است. پیام عملی برای سرمایهگذاران این است: با ثبات در هر افت قیمت انباشت کنید، به فعالیت «سوددهی» یا استیکینگ (Staking) خود ادامه دهید، و چشمانداز خود را به افق ۲۰۲۶ معطوف سازید. بازارهای مالی همیشه چرخشی عمل میکنند و اتریوم بازخواهد گشت؛ سؤال این است که آیا شما برای این بازگشت آمادهاید؟