روز ۱۸ نوامبر ۲۰۲۵، اتریوم، ستون فقرات اصلی دنیای مالی غیرمتمرکز (DeFi) و توکنهای غیرمثلی (NFT)، با یک ضربه سنگین قیمتی روبرو شد. قیمت این ارز دیجیتال مهم، برای اولین بار پس از ماهها، به زیر سطح کلیدی ۳۰۰۰ دلار سقوط کرد و کف روزانه ۲۹۵۰ دلار را لمس نمود. این ریزش ناگهانی بیش از ۶ درصد در یک روز، نه تنها بازار را در بهت فرو برد، بلکه یک هشدار جدی برای سرمایهگذارانی بود که رشد خیرهکننده ماههای اخیر را بدیهی انگاشته بودند. اتریوم، که روزگاری نه چندان دور در اوج ۴۹۵۰ دلاری پرواز میکرد، اکنون در حالتی از بلاتکلیفی و ترس، در اعماق بازار به دنبال حمایت میگردد. سؤال مهمی که در ذهن فعالان بازار شکل گرفته این است: آیا این سقوط نشانه پایان چرخهی صعودی و شروع یک بازار خرسی برای اتریوم است، یا تنها یک توقف اجباری برای تعدیل قیمتها و جذب نقدینگی جدید؟
آناتومی سقوط: عوامل فنی و خروج سرمایه
روز معاملاتی با افتتاح شمع روزانه در تایمزون GMT با قیمت تقریبی ۳۱۹۷ دلار آغاز شد، که حاکی از مقاومت نسبی در برابر فشار فروش روز قبل بود. با این حال، با آغاز ساعات معاملاتی پر حجم، فروشندگان با قدرت تمام وارد عمل شدند. حجم معاملات ۲۴ ساعته اتریوم به بیش از ۴۸ میلیارد دلار رسید، اما جریان غالب، یک جریان خروجی بود. یکی از شوکهای اصلی بازار، خروج عظیم ۱.۴ میلیارد دلاری سرمایه از صندوقهای قابل معامله در بورس (ETF) اتریوم بود. این خروج، که نشاندهنده تغییر جهتگیری ناگهانی سرمایه سازمانی است، فشار فروش را در بازار نقد (Spot) به شدت افزایش داد.
علاوه بر این، رفتار نهنگها نیز به ترس دامن زد. گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه یک آدرس نهنگ ناشناس، ۳۱,۰۰۵ واحد اتریوم به ارزش تقریبی ۹۲.۱۹ میلیون دلار را در یک صرافی متمرکز دپو کرد. نکته قابل توجه این بود که این فروش با ضرری معادل ۱۸.۸ میلیون دلار در عرض دو هفته انجام شده بود، که نشاندهنده تسلیم بخشهایی از هولدرهای بزرگ و فشار نقدینگی است. اثر این سقوط تنها محدود به اتریوم نبود؛ توکنهای شبکههای لایه دوم (Layer-2) که به اکوسیستم اتریوم وابسته هستند، با ریزشهای شدیدتری روبرو شدند. شاخص کلی توکنهای لایه دوم بیش از ۷.۱۳ درصد افت کرد، در حالی که توکنهایی مانند استارکنت (Starknet) تا ۲۱ درصد و SOON بیش از ۳۰ درصد کاهش قیمت را تجربه کردند. این همبستگی در ریزش، نشاندهنده یک بحران اعتماد سیستماتیک است که کل اکوسیستم را تحت تأثیر قرار داده است.
سیگنالهای تکنیکال: هشدارها و فرصتها
نمودارهای تکنیکال اتریوم، وضعیتی آشفته و در عین حال حاوی هشدارهایی جدی را به نمایش میگذارند. اتریوم در حال حاضر زیر میانگین متحرک نمایی ۵۰ روزه (EMA) که در سطح ۳۱۵۰ دلار قرار دارد، معامله میشود، اما هنوز توانسته است خود را بالاتر از EMA ۱۰۰ روزه در سطح ۲۹۵۰ دلار حفظ کند. این وضعیت، نشاندهنده یک روند مختلط است که در آن فشار فروش همچنان غالب است. شاخص قدرت نسبی (RSI) ۱۴ روزه به ۳۸.۵ رسیده که به رغم فاصله اندک تا منطقه «فروش بیش از حد» (Oversold)، نشانگر افت شدید مومنتوم خریداران است. جالبتر اینکه، نوسانگر استوکاستیک RSI به زیر ۲۰ سقوط کرده است، که از لحاظ تاریخی اغلب مقدمهای برای یک جهش قدرتمند قیمتی (Rebound) بوده است. با این حال، اندیکاتور MACD نیز سیگنال فروش قوی را با مقدار -۳۶ صادر کرده است، که باید جدی گرفته شود.
از نظر ساختار قیمتی، اتریوم در حال تشکیل یک الگوی مثلث نزولی (Descending Triangle) در چارت روزانه است. حمایت حیاتی این الگو در ۳۰۲۸ دلار و مقاومت آن در ۳۴۱۹ دلار قرار دارد. شکست این حمایت به پایین، ریسک یک حرکت قیمتی سریع به سمت ۲۸۰۰ تا ۲۹۰۰ دلار را به شدت افزایش میدهد. سطح حمایتی کلیدی و تعیینکننده فعلی، همان سطح ۲۹۵۰ دلار است که با EMA ۱۰۰ روزه نیز همپوشانی دارد. اگر اتریوم این سطح را از دست بدهد، هدف بعدی میتواند ۲۸۰۰ دلار و حتی سطوح پایینتر باشد. با این حال، دادههای دیگری مانند نسبت ارزش بازار به ارزش تحقق یافته (MVRV) که در حدود ۲۴.۹۹ درصد قرار دارد، نشان میدهد که اتریوم از اوجهای تاریخی خود (که بین ۱۳۶ تا ۵۲۰ درصد بودند) فاصله بسیار زیادی دارد. این دادهها از دیدگاه ارزشگذاری بلندمدت، حاکی از یک «فرصت خرید» بالقوه برای سرمایهگذاران صبور است.
تأثیر اقتصاد کلان و موضع فدرال رزرو
بازار اتریوم، به عنوان یک دارایی پرریسک، به شدت تحت تأثیر تصمیمات بانکهای مرکزی، به ویژه فدرال رزرو آمریکا، قرار دارد. سخنرانیهای اخیر مقامات فدرال رزرو در ۱۷ نوامبر، بر خلاف انتظار، لحنی نسبتاً تسییلی (Dovish) داشت. کریستوفر والر، فرماندار فدرال رزرو، صراحتاً اعلام کرد که اقتصاد «تحت فشار» قرار دارد. آمار خلق شغل در ماههای اخیر به شدت کاهش یافته، ادعاهای مستمر بیکاری افزایش یافته و آمار اخراجهای شرکتها ۶۵ درصد بالا رفته است. این مقام، از موضع کاهش ۲۵ واحدی نرخ بهره در دسامبر به عنوان یک «بیمه» در برابر رکود احتمالی حمایت کرد. موضع مشابهی توسط فیلیپ جفرسون، نایب رئیس فدرال رزرو، اتخاذ شد که ریسکهای اشتغال را بالا و احتمال بیکاری بالای ۴.۳ درصد را پیشبینی کرد.
این موضع تسییلی فدرال رزرو، با وجود اینکه احتمال کاهش نرخ بهره را به ۴۰ درصد کاهش داده، اما همچنان یک سیگنال مثبت بلندمدت برای داراییهایی مانند اتریوم است. کاهش نرخ بهره به معنای تزریق نقدینگی بیشتر به سیستم مالی است. این نقدینگی مازاد، به طور سنتی به سمت داراییهای پربازده مانند کریپتو، به ویژه در بخشهای دیفای و لایههای دوم که اتریوم بر آنها مسلط است، سرازیر میشود. با این حال، گزارشهای مثبت مانند نظرسنجی تولید ایالت امپایر (Empire State) که بالاترین رشد سالانه را نشان میدهد، اندکی از خوشبینی تسییلی میکاهد، اما ضعف گسترده در اعتماد و هزینههای مصرفکننده همچنان یک عامل تعیینکننده منفی باقی میماند.
چشمانداز آینده و دادههای درون زنجیرهای
از منظر دادههای درون زنجیرهای (On-Chain)، وضعیت اتریوم نشاندهنده یک ساختار قوی است که تحت تأثیر نوسانات کوتاهمدت قرار نگرفته است. در حال حاضر، حدود ۵۹ درصد از کل عرضه اتریوم در حالت سوددهی قرار دارد؛ این رقم، اگرچه کمتر از اوجهای صعودی است، اما نشانگر این است که بخش زیادی از هولدرها همچنان در سود هستند و به احتمال زیاد، تمایلی به فروش در این سطوح ندارند. فعالیتهای استیکینگ (Staking) و شبکههای لایه دوم (L2s) همچنان با ثبات بالایی ادامه دارد، و پروتکلهای اصلی دیفای مانند یونیسواپ (Uniswap) و لیدو (Lido) همچنان به تولید بازده واقعی (Real Yield) برای کاربران خود ادامه میدهند. این تحولات، نشاندهنده این است که ارزش کاربردی و اکوسیستم اتریوم، علیرغم افت قیمتی، همچنان دست نخورده باقی مانده است.
در نهایت، برای سرمایهگذاران بلندمدت (HODLers)، این دوره از نزول قیمت به عنوان یک زمان طلایی برای انباشت تلقی میشود، به ویژه با توجه به اینکه نهنگها نیز در حال خرید و انباشت در این سطوح قیمتی هستند. برای معاملهگران کوتاهمدت، توصیه محتاطانه، انتظار برای تأیید بازگشت روند است، که میتواند با افزایش ناگهانی حجم معاملات اسپات (Spot Volume) و یا مثبت شدن نرخهای تأمین مالی (Funding Rates) در بازار فیوچرز مشخص شود. تاریخ کریپتو بارها ثابت کرده است که نقاطی با ترس شدید در بازار، بستر تولد صعودهای چشمگیر و پربازده بودهاند. اتریوم، به عنوان رهبر بلاکچینهای قرارداد هوشمند، همچنان از پتانسیلهای رشدی مانند ارتقای فوساکا و احتمال تأیید ETFهای اسپات در آینده نزدیک برخوردار است. بنابراین، در حالی که ۱۸ نوامبر روزی تلخ بود، اما برای کسانی که چشمانداز بلندمدت دارند، میتواند به عنوان یک نقطه ورود استراتژیک به یاد آورده شود.