در دنیای پرشتاب و پرنوسان ارزهای دیجیتال، روزهایی مانند ۱۷ نوامبر ۲۰۲۵ میتوانند به عنوان یک نقطه عطف یا یک هشدار جدی در تاریخ بازار ثبت شوند. امروز، پادشاه ارزهای دیجیتال، بیتکوین (BTC)، که تنها چند هفته پیش در حوالی اوج ۱۲۶ هزار دلاری خود مورد تحسین قرار میگرفت، با یک سقوط سنگین به زیر مرز روانی ۹۵ هزار دلار رسیده است. این افت ناگهانی، که در واقع یک تصحیح تقریباً ۳۰ درصدی از ابتدای سال جاری محسوب میشود، نه تنها بخش عمدهای از سودهای کسبشده را از بین برده، بلکه موجی از وحشت و عدم اطمینان را در سراسر جامعه سرمایهگذاران کریپتو به راه انداخته است. سؤال اصلی این است: چه عواملی این ریزش شدید را رقم زدند؟ و از آن مهمتر، آیا این نشاندهنده پایان چرخه صعودی است یا صرفاً یک مرحله ضروری از مراحل تثبیت بازار؟
برای درک عمق این موضوع، باید نگاهی دقیقتر به وقایع روز بیاندازیم. در ساعات اولیه روز، با توجه به زمان استاندارد گرینویچ (GMT)، کندل روزانه بیتکوین با قیمت باز ۹۶۵۰۰ دلار شکل گرفت. اما این سطح نتوانست در برابر فشار شدید فروش مقاومت کند. حجم گستردهای از سفارشات فروش باعث شد که قیمت به سرعت تا پایینترین سطح ۹۳۰۰۰ دلار سقوط کند. اگرچه بازار توانست در ادامه یک بازیابی لرزان را تجربه کند و در حدود ۹۵۲۰۰ دلار تثبیت شود، اما حرکت کلی بازار سیگنالهای نزولی قدرتمندی را ساطع میکرد. یکی از مهمترین این سیگنالها، ظهور الگوی «تقاطع مرگ» (Death Cross) در نمودارهای تکنیکال بود؛ وضعیتی که در آن میانگین متحرک کوتاهمدت (معمولاً ۵۰ روزه) به زیر میانگین متحرک بلندمدت (معمولاً ۲۰۰ روزه) میرود و به طور سنتی، شروع یک روند نزولی طولانیمدت را هشدار میدهد. سرمایهگذارانی که مدتها روی کاهش زودهنگام نرخ بهره توسط فدرال رزرو حساب باز کرده بودند، حالا با واقعیت تلخ به تعویق افتادن این کاهشها تا اوایل سال ۲۰۲۶ روبرو شدهاند.
تأثیر سیاستهای پولی و اقتصاد کلان بر بازار
تصمیمات فدرال رزرو (Fed)، به عنوان بزرگترین نهاد سیاستگذاری پولی جهان، همچنان محور اصلی نوسانات بازارهای مالی، از جمله کریپتو، باقی مانده است. این نهاد درگیر کشمکشهای داخلی بر سر مسیر آینده نرخ بهره است. دادههای اقتصادی اخیر، مانند تورم چسبنده که همچنان در سطح ۳ درصد باقی مانده، افزایش نرخ بیکاری به ۴.۳ درصد، و حتی تهدید دائمی تعطیلی احتمالی دولت فدرال، چشمانداز اقتصادی را به شدت مبهم کرده است. مقامات ارشدی چون سوزان کالینز، رئیس فدرال رزرو بوستون، و جف اشمید از کانزاس سیتی، به طور علنی هشدار دادهاند که هرگونه اقدام زودهنگام برای کاهش نرخها میتواند به سادگی منجر به شعلهور شدن دوباره آتش تورم شود. این دیدگاه سختگیرانه (هاوکیش) توسط بخش قابل توجهی از والاستریت نیز تأیید میشود؛ موسسات مالی بزرگی مانند بلکراک و گلدمن ساکس پیشبینی میکنند که اولین حرکت کاهش نرخ بهره به احتمال زیاد تا اوایل سال ۲۰۲۶ به تعویق خواهد افتاد. برای داراییهای پرریسک مانند بیتکوین، این یعنی تداوم فشار نزولی، چرا که هزینه پول گرانتر میشود و سرمایهگذاران به سمت داراییهای امنتر روی میآورند.
علاوه بر این، وضعیت اقتصاد جهانی نیز به وخامت اوضاع دامن زده است. به طور خاص، اقتصاد ژاپن، دومین اقتصاد بزرگ جهان، پس از شش فصل متوالی رشد، با انقباض ۰.۴ درصدی مواجه شده است. بخش صادرات ژاپن با ۱.۲ درصد افت روبرو بوده، که عمدتاً ناشی از اعمال تعرفههای ۱۵ درصدی ایالات متحده بر واردات ژاپنی است. این انقباض، که در مقیاس سالانه معادل ۱.۸ درصد است، نه تنها اقتصاد منطقه را تضعیف کرده، بلکه لرزهای بر پیکره کل زنجیره تأمین جهانی وارد کرده است. وقتی یک قدرت صادراتی بزرگ دچار مشکل میشود، تقاضای جهانی برای کالاها کاهش مییابد و به تبع آن، اعتماد سرمایهگذاران به داراییهای پرنوسانی چون بیتکوین کم میشود.
سیاست و تجارت بینالملل: عامل عدم قطعیت
حضور دونالد ترامپ و سیاستهای تجاری او همچنان یک متغیر حیاتی و غیرقابل پیشبینی در بازارهای جهانی است. وعدههای او مبنی بر اعمال تعرفههای متقابل تا ۵۰ درصد، زنگ خطر را در اروپا به صدا درآورده است. کمیسیون اروپا پیشبینی رشد اقتصادی منطقه یورو برای سال ۲۰۲۶ را به زیر ۱.۴ درصد کاهش داده و پیشبینی رشد آلمان را نیز زیر ۱ درصد قرار داده است. در فرانسه، آشفتگیهای سیاسی اخیر به تنهایی ۰.۵ درصد از پیشبینی رشد اقتصادی کشور را کاسته است. این تنشهای تجاری، همراه با تلاشها برای امضای یک توافقنامه جدید بین ایالات متحده و چین در مورد مواد معدنی نادر خاکی، فضای عدم قطعیت را تشدید کرده است. افزایش تعرفهها میتواند مستقیماً منجر به افزایش هزینههای مصرفکننده، تشدید تورم و در نتیجه کاهش جذابیت بیتکوین به عنوان یک «پناهگاه امن» در برابر تورم شود. جالب است که ترامپ همچنین پیشنهاد پرداخت چکهای بازپرداخت ۲,۰۰۰ دلاری به شهروندان از محل درآمد تعرفهها را مطرح کرده، اما قانونی بودن این طرح هنوز در هالهای از ابهام است.
در میان این اخبار کلان، یک تحول نمادین در ایالات متحده رخ داده است: توقف ضرب سکه یک سنتی (پنی) پس از ۲۳۲ سال. این اقدام، گرچه در ظاهر کماهمیت است، اما نمادی قدرتمند از گذار به سمت یک اقتصاد دیجیتال است. در حالی که سکههای نهایی با علامت اومگا (Omega) ممکن است تا ۵ میلیون دلار در حراجیها به فروش برسند، این اتفاق به طور غیرمستقیم برتری احتمالی بلندمدت ارزهای دیجیتال را در یک دنیای بدون پول فیزیکی نشان میدهد. با این حال، در کوتاهمدت، بازار با افزایش حجم معاملات و رسیدن شاخص ترس و طمع (Fear and Greed Index) به سطح «ترس شدید»، تحت تأثیر وحشت قرار گرفته است.
تحلیل تکنیکال و سناریوهای آینده
از منظر تحلیل تکنیکال، شکست بیتکوین از سطح حمایت کلیدی ۹۵۰۰۰ دلار یک علامت نگرانکننده است. هدف بعدی نزولی میتواند سطح ۹۰۰۰۰ دلار باشد، که در صورت عدم مقاومت کافی، بازار را به سمت حمایت قویتر در ۸۵۰۰۰ دلار هدایت خواهد کرد؛ سطحی که در گذشته «نهنگها» (Whales) یا سرمایهگذاران بزرگ، به شدت در آنجا وارد عمل شدهاند. با این حال، جنبههای بنیادی بازار همچنان ترکیبی از اخبار خوب و بد را نشان میدهد: صندوقهای قابل معامله در بورس بیتکوین (Spot Bitcoin ETFs) همچنان شاهد جریان ورودی سرمایه هستند، هرچند با سرعتی کندتر از قبل، و رویداد هاوینگ (Halving) اخیر نیز عرضه بیتکوینهای جدید را به شدت محدود نگه داشته است. بسیاری از تحلیلگران باور دارند که این سقوط فعلی، یک «فرصت خرید» (Buy the Dip) است، و یادآور زمستانهای سخت قبلی است که نهایتاً به بهار و رالیهای صعودی عظیم منجر شدند.
البته، خطرات پیش رو کاملاً واقعی هستند. اگر فدرال رزرو همچنان بر مواضع سختگیرانه خود اصرار ورزد و تنشهای تجارت جهانی بدتر شوند، قیمت بیتکوین به راحتی میتواند به محدوده ۸۰ هزار دلار سقوط کند. با این حال، تغییرات احتمالی در ترکیب هیئت مدیره فدرال رزرو، از جمله بازنشستگی افرادی مانند رافائل بوستیک و انتصابهای احتمالی جدید توسط دولت، میتواند تعادل را به سمت سیاستهای پولی ملایمتر (دُویِش) متمایل کند، که منجر به کاهش نرخ بهره خواهد شد. این سناریو، مانند سوخت موشک برای رالی صعودی بعدی عمل خواهد کرد و سرمایه را دوباره به سمت داراییهای ریسکی سوق خواهد داد.
در نتیجه، ۱۷ نوامبر ۲۰۲۵ روزی خواهد بود که به عنوان یک تجربه آموزنده در ذهنها باقی میماند، نه به عنوان پایان یک مسیر. نوسان، ذاتی بازار بیتکوین است، و تاریخ نشان داده است که پاداشها به کسانی میرسد که صبر و دید بلندمدت دارند. راهکار عملی در این شرایط، تنوع بخشیدن به سبد سرمایهگذاری، نظارت دقیق بر سطوح حمایت کلیدی، و جایگزین کردن وحشت با استراتژی «هودل» (HODL) است. بازار کریپتو همانند اقیانوس است؛ طوفانها موقتی هستند و امواج بزرگ صعودی همیشه باز خواهند گشت.